به گزارش اولین خبر؛ شینا انصاری روز یکشنبه در مراسم رونمایی «پویش نه به پلاستیک» با قدردانی از نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی و مطالبه‌گری، اظهار کرد: انتظار ما از اصحاب رسانه، اطلاع‌رسانی دقیق و طرح انتقادات سازنده برای کمک به بهبود وضعیت کشور است.

وی با اشاره به اینکه مدیریت پسماند یکی از مسائل بسیار کلان و حتی ابرچالش‌های کشور به شمار می‌رود، افزود: قانون مدیریت پسماند در سال ۱۳۸۳ تصویب شد اما با وجود گذشت بیش از ۲۰ سال از اجرای آن، متأسفانه بخش‌های قابل توجهی از این قانون هنوز به طور کامل اجرایی نشده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ادامه داد: آیین‌نامه‌های مرتبط با انواع پسماند، از جمله پسماندهای خانگی، پزشکی، کشاورزی و صنعتی، شیوه‌های مدیریت، دفع و بهره‌برداری از این پسماندها را مشخص کرده‌اند، اما اگرچه در سال‌های گذشته اقداماتی به صورت پراکنده انجام شده، همچنان مشکلات فراوانی در مدیریت این حوزه‌ها وجود دارد.

وی با اشاره به اقدامات دولت چهاردهم در حوزه مدیریت پسماند گفت: سازمان حفاظت محیط‌زیست تلاش کرده است فعالیت کارگروه ملی پسماند را تداوم ببخشد و با اولویت‌بندی استان‌ها و مناطقی که با بحران و چالش جدی پسماند روبه‌رو هستند، موضوع را با جدیت پیگیری کند.

انصاری با بیان اینکه مدیریت اجرایی پسماندهای خانگی بر عهده وزارت کشور است، افزود: تلاش کرده‌ایم استانداری‌ها و دستگاه‌های مرتبط را بیش از گذشته درگیر این موضوع کنیم تا روند پیگیری‌ها مؤثرتر باشد. همچنان نیز ساماندهی پسماندهای خانگی، به‌ویژه در استان‌هایی که با بحران جدی مواجه هستند، در اولویت برنامه‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار دارد.

وی درباره پویش «نه به پلاستیک» نیز توضیح داد: منظور از این پویش، مخالفت با اصل استفاده از پلاستیک نیست، زیرا پلاستیک یکی از دستاوردهای مهم بشر در قرن بیستم بوده و در صنایع مختلف از جمله پزشکی، خودروسازی و بسیاری از حوزه‌های زندگی روزمره کاربردهای گسترده‌ای دارد.

انصاری افزود: آنچه در این پویش مورد توجه قرار گرفته، کاهش مصرف پلاستیک‌های یکبارمصرف و مدیریت پسماند ناشی از آنها است، پسماندهایی که امروز به معضلی جدی برای طبیعت، سواحل، مناطق گردشگری و منابع آبی تبدیل شده‌اند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به نتایج تحقیقات جدید اظهار کرد: مطالعات نشان می‌دهد میکروپلاستیک‌ها وارد زنجیره غذایی، منابع آب و حتی آب شرب می‌شوند و این موضوع تهدیدی جدی برای سلامت انسان و محیط‌زیست به شمار می‌رود.

وی تأکید کرد: آلودگی ناشی از پلاستیک‌ها تنها مختص ایران نیست و امروز به یکی از دغدغه‌های اصلی جهان تبدیل شده است. از اجلاس «یونیا ۵» در نایروبی تاکنون، کشورها در تلاش هستند تا درباره تدوین «کنوانسیون جهانی پلاستیک» به اجماع برسند؛ هرچند این توافق هنوز نهایی نشده است.

انصاری افزود: همان‌گونه که تغییر اقلیم به یک بحران جهانی تبدیل شده، آلودگی ناشی از پلاستیک‌ها و آثار آن بر اقیانوس‌ها، دریاها، رودخانه‌ها و گونه‌های آبزی نیز از مهم‌ترین مسائل محیط‌زیستی جهان محسوب می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از کشورها بدون انتظار برای نهایی شدن این کنوانسیون، در سطح ملی اقداماتی از جمله وضع قوانین، اعمال مالیات، محدودیت یا ممنوعیت استفاده از کیسه‌های پلاستیکی یکبارمصرف و جایگزینی آنها با کیسه‌های بادوام و پایدار را در دستور کار قرار داده‌اند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اقدامات انجام‌شده در ایران گفت: در کشور نیز طی سال‌های گذشته فعالیت‌هایی، عمدتاً در حوزه فرهنگ‌سازی، انجام شده است، اما این اقدامات پراکنده و فاقد انسجام لازم بوده و بیشتر توسط شهرداری‌ها و دستگاه‌های مختلف دنبال شده است.

انصاری ادامه داد: دولت در سال ۱۴۰۱ آیین‌نامه کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی را تصویب کرد که بر کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی یکبارمصرف تمرکز دارد. بر اساس این آیین‌نامه، تولیدکنندگان موظف شدند تولید کیسه‌های پلاستیکی با ضخامت کمتر از ۲۵ میکرون را در بازه زمانی مشخص متوقف کنند و برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیز تکالیفی در نظر گرفته شد اما متأسفانه این آیین‌نامه نیز مانند بسیاری از مقررات، آن‌گونه که باید اجرایی نشده است.

«نه به پلاستیک» یک ضرورت ملی، اقتصادی و محیط‌زیستی است

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با تأکید بر اینکه کاهش مصرف پلاستیک‌های یکبارمصرف دیگر یک اقدام لوکس و نمادین نیست، گفت: در شرایط پساجنگ، محدودیت‌های اقتصادی و ضرورت حفظ منابع نفتی برای تولید محصولات با ارزش افزوده، پویش «نه به پلاستیک» علاوه بر یک حرکت محیط‌زیستی، ضرورتی ملی و اقتصادی به شمار می‌رود.

وی با اشاره به اینکه بخش زیادی از آیین‌نامه‌های مرتبط با کاهش مصرف پلاستیک تاکنون اجرایی نشده است، گفت: سازمان حفاظت محیط‌زیست با آغاز پویش «نه به پلاستیک» اهداف متعددی را دنبال می‌کند که مهم‌ترین آن، کاهش مصرف پلاستیک‌های یکبارمصرف در شرایط ویژه اقتصادی کشور است.

انصاری افزود: پلاستیک از مشتقات نفت و محصولات پتروشیمی تولید می‌شود و با توجه به شرایط پساجنگ، تحریم‌های ظالمانه و ضرورت حفظ منابع نفتی برای تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر، کاهش مصرف پلاستیک دیگر یک اقدام فانتزی یا لوکس نیست، بلکه یک ضرورت ملی است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست تصریح کرد: کاهش مصرف پلاستیک علاوه بر کمک به حفظ محیط‌زیست و طبیعت، امکان استفاده بهتر از منابع نفتی برای توسعه صنایع پایین‌دستی، تولید پلیمرها و محصولات با ارزش افزوده بیشتر را فراهم می‌کند و در نهایت به تقویت تولید داخلی و اقتصاد چرخشی منجر خواهد شد.

وی با اشاره به آمار مصرف کیسه‌های پلاستیکی در کشور گفت: حدود ۹۵ درصد کیسه‌های پلاستیکی فقط یک‌بار مورد استفاده قرار می‌گیرند و عمر مصرف آنها بین ۱۲ تا ۲۰ دقیقه است، در حالی که تجزیه این محصولات در طبیعت بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال زمان می‌برد و در این مدت موجب آلودگی گسترده محیط‌زیست می‌شوند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست تأکید کرد: از این منظر، آغاز پویش «نه به پلاستیک» تنها یک حرکت محیط‌زیستی نیست، بلکه اقدامی در راستای حفظ منابع نفتی، حمایت از تولید داخلی، حرکت از خام‌فروشی به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و تحقق اقتصاد چرخشی است.

انصاری با اشاره به برنامه‌های سازمان برای تحقق اهداف این پویش افزود: سازمان حفاظت محیط‌زیست اصلاح و پیگیری قوانین بالادستی، استفاده همزمان از مشوق‌ها و ابزارهای بازدارنده اقتصادی، تقویت مسئولیت اجتماعی صنایع تولیدکننده پلاستیک، بهبود بسته‌بندی محصولات و اجرای دقیق قوانین را در دستور کار قرار داده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست اظهار کرد: با وجود این، محور اصلی این پویش، فرهنگ‌سازی و تغییر رفتار عمومی است و در این زمینه اصحاب رسانه نقش تعیین‌کننده‌ای در اطلاع‌رسانی، مطالبه‌گری، پرسشگری و نقد سازنده دارند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ادامه داد: موفقیت این پویش در گرو مشارکت همزمان همه ارکان جامعه است و هدف سازمان اجرای یک برنامه مقطعی و مناسبتی نیست، بلکه تلاش می‌شود این حرکت به یک پویش اجتماعی فراگیر، مستمر و اثرگذار تبدیل شود.

وی گفت: برای تحقق این هدف، شاخص‌های مشخص و قابل اندازه‌گیری برای ارزیابی پیشرفت پویش تعریف خواهد شد تا بتوان نتایج اقدامات را به صورت مستمر رصد کرد و فعالیت‌های پراکنده دستگاه‌ها و نهادهای مختلف را در قالب یک برنامه منسجم و هدفمند سامان داد.

انصاری گفت: در تلاش هستیم تا با همکاری بخش‌های مختلف سازمان، دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌های مردم‌نهاد، فعالان محیط‌زیست و اصحاب رسانه، زمینه اجرای موفق این پویش در سطح کشور فراهم شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ابراز امیدواری کرد با استفاده از همه ظرفیت‌های موجود، پویش «نه به پلاستیک» به حرکتی فراگیر و اثرگذار در کشور تبدیل شود.

دستگاه‌های اجرایی باید پیشگام کاهش مصرف پلاستیک باشند

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با تأکید بر اینکه کاهش مصرف پلاستیک باید از دستگاه‌های اجرایی آغاز شود، گفت: در قالب مدیریت سبز، شاخص‌های مرتبط با کاهش مصرف پلاستیک در ارزیابی دستگاه‌های دولتی گنجانده شده تا با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و اعتباری، این دستگاه‌ها به اجرای برنامه‌های کاهش مصرف پلاستیک ملزم شوند.

انصاری گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات در اجرای پویش «نه به پلاستیک»، کاهش مصرف پلاستیک در مراسم، نشست‌ها و پذیرایی‌های دستگاه‌های اجرایی است و انتظار می‌رود سایر نهادها نیز در این مسیر همراهی کنند.

وی افزود: موفقیت این پویش به همکاری همه دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مسئول بستگی دارد و لازم است هر یک از آنها در حوزه وظایف خود برای کاهش مصرف پلاستیک‌های یکبارمصرف اقدام کنند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به تجربه اجرای «مدیریت سبز» در دستگاه‌های دولتی، اظهار کرد: این طرح در سال‌های گذشته تجربه موفقی بوده و بر اساس شاخص‌های مختلف، عملکرد دستگاه‌های اجرایی از جمله در زمینه مصرف کاغذ، انرژی و سایر مؤلفه‌های زیست‌محیطی مورد ارزیابی و ممیزی قرار گرفته است.

انصاری ادامه داد: سال گذشته موضوع کاهش مصرف پلاستیک نیز به شاخص‌های مدیریت سبز اضافه شد تا دستگاه‌های دولتی در این حوزه نیز مورد ارزیابی قرار گیرند و اجرای این سیاست به یک الزام در نظام اداری کشور تبدیل شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: ظرفیت‌های قانونی و اعتباری پیش‌بینی‌شده، از جمله احکام مرتبط در قانون بودجه، این امکان را فراهم می‌کند که دستگاه‌های اجرایی برای اجرای برنامه‌های کاهش مصرف پلاستیک و رعایت الزامات مدیریت سبز ملزم شوند.

نرگس فلاح مدیر دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط‌زیست، هم در ادامه با اشاره به سهم بالای پلاستیک‌ها در بحران مدیریت پسماندهای خانگی گفت: حضور گسترده پلاستیک در ترکیب پسماندهای شهری، فرآیندهای مدیریت، بازیافت و تولید کمپوست را با چالش‌های جدی مواجه کرده است و به همین دلیل، کاهش مصرف از مبدأ باید در اولویت قرار گیرد.

وی از تشکیل دبیرخانه دائمی پویش «نه به پلاستیک» در سازمان حفاظت محیط‌زیست خبر داد و افزود: این پویش صرفاً یک برنامه فرهنگی نیست، بلکه دارای شورای سیاست‌گذاری، کمیته راهبری و کارگروه‌های تخصصی در حوزه‌های آموزش، مشارکت مردمی، پژوهش، فناوری، امور حقوقی و معرفی جایگزین‌های سبز است.

فلاح با تأکید بر ضرورت توسعه محصولات جایگزین سازگار با محیط‌زیست اظهار کرد: یکی از محورهای اصلی این برنامه، شناسایی، ارزیابی و حمایت از تولید کیسه‌های زیست‌تخریب‌پذیر و کمپوست‌پذیر واقعی و همچنین تقویت توان تولید داخلی این محصولات با همکاری صنعت پتروشیمی و بخش خصوصی است.

مدیر دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط‌زیست همچنین از تدوین «نقشه راه ملی کاهش آلودگی پلاستیک» خبر داد و گفت: در این نقشه راه، شناسایی نقاط بحرانی، ارتقای نظام بازیافت، توسعه مسئولیت تولیدکنندگان، ترویج جایگزین‌های سازگار با محیط‌زیست و فرهنگ‌سازی عمومی به عنوان محورهای اصلی پیش‌بینی شده است.

وی ابراز امیدواری کرد با اجرای این برنامه و همراهی دستگاه‌های اجرایی، رسانه‌ها، بخش خصوصی و مردم، پویش «نه به پلاستیک» به حرکتی پایدار و اثرگذار در کاهش آلودگی‌های پلاستیکی کشور تبدیل شود.